İslamiyet Öncesi ve Halk Edebiyatı

Türk Dili ve Edebiyatı

Sesli anlatım

Bu konunun seslendirmesi hazırlanıyor. Hazır olduğunda buradan dinleyebileceksin.

Bu konu bir sıralama sorusuna benzemez, bir eşleştirme sorusuna benzer: Hangi eser hangi yazarın, hangi dönemin, hangi biçimde yazılmış? Bir paragraf verilip "hangi gelenek?" diye sorulduğunda cevap sende hazır olmalı. Bu yüzden eser listelerini ezberlemeyeceğiz; dönemin mantığını kuracağız, eserler o mantığın içine oturacak.

Dönemler ve alfabeler

Türk edebiyatı üç ana döneme ayrılır: İslamiyet'in kabulünden önceki dönem, İslami dönem ve Batı etkisinde gelişen dönem. Bu konu ilk iki dönemin başını ve halk kolunu anlatır.

Bir de ayrım var: sözlü edebiyat ile yazılı edebiyat. Sözlü ürünler ağızdan ağıza yaşar; yazılı ürünler bir alfabeyle kayda geçer. Türklerin kullandığı alfabeler zaman sırasıyla şunlardır: Köktürk, Uygur, Arap, Kiril ve Latin. İslamiyet öncesinin yazılı ürünleri Köktürk ve Uygur alfabesiyle, İslami dönemin eserleri ise Arap alfabesiyle yazıldı. Sorulduğunda alfabeyi dönemle eşleştirmek yeterlidir.