Paragrafta Anlam — Ana Düşünce ve Yardımcı Düşünce
Sözel Yetenek
Sesli anlatım
Bu konunun seslendirmesi hazırlanıyor. Hazır olduğunda buradan dinleyebileceksin.
Bir paragrafı okuyup "bu ne anlatıyor" sorusuna kendi cümlenle cevap veremiyorsan, şıklara bakman sana yardım etmez. Beş şık da parçayla ilgilidir, beşi de ilk bakışta doğru görünür ve seni beş ayrı yöne çeker.
MEB-AGS'de Sözel Yetenek testinin paragraf soruları ağırlıklı olarak okuduğunu anlama becerisini yoklar. Bu konuda üç kavramı birbirinden ayıracaksın: konu, ana düşünce ve yardımcı düşünce. Sonra da beş şıktan dördünü hangi kusurlarla eleyeceğini göreceksin.
Konu isimdir, ana düşünce cümledir
Konu, parçanın ne üzerinde durduğudur. Genellikle bir sözcük ya da kısa bir söz öbeğiyle söylenir: "okuma alışkanlığı", "şehirde yalnızlık", "uyku düzeni". İçinde iddia yoktur.
Ana düşünce, yazarın o konu hakkında vardığı yargıdır, okura götürmek istediği mesajdır. Bu yüzden tam bir cümledir. "Uyku düzeni" bir konudur. "Uyku düzeni, sabah erken kalkmaktan çok her gün aynı saatte yatmaya bağlıdır" bir ana düşüncedir.
Aynı konuda bambaşka ana düşünceler kurulabilir: konu ortaktır, yargı değişir. Bir de üçüncü kavram var. Yardımcı düşünceler, ana düşünceyi açan, gerekçelendiren, örnekleyen ya da sınırlayan küçük yargılardır. Bir paragrafta tek ana düşünce, birden çok yardımcı düşünce bulunur.