Sözel Mantık ve Akıl Yürütme

Sözel mantık sorusunda Türkçe bilgisi değil, düzen ölçülür. Öncül metin birkaç kişiyi, katı ya da rengi ve bunlara dair üç dört koşulu verir. Ardından aynı metne bağlı iki üç soru gelir.

Bu soruları kaçıran öğrenci çoğunlukla koşulu yanlış anlamaz. Koşulu yanlış sırayla işler, bir koşulu tersinden okur ya da bulduğu ilk olasılıkla yetinir. Burada ezberlenecek kural yok, işletilecek bir yöntem var.

Aşağıda üç bulmacayı baştan sona çözeceğim: bir sıralama, bir eşleştirme, bir koşullu seçim. Kâğıt üstünde genellikle tablo çizilir, ama tablo yardımcındır, yöntem değil; ben her adımı sözle kuracağım. Sözle kurabildiğin çözümü kâğıda dökmek kolaydır.

Bilgiyi üçe ayır

Öncül metni okurken her cümleyi üç gruptan birine koy.

• Kesin bilgi bir şeyi doğrudan yerine koyar: "Ceren 3. katta oturuyor."
• Olumsuz bilgi bir olasılığı kapatır ama doğru yeri söylemez: "Ali 1. katta oturmuyor."
• Koşullu ya da göreli bilgi iki şeyi birbirine bağlar: "Berk, Derya'nın hemen üstünde oturuyor." ya da "Aslı seçilirse Burcu da seçilir."

Sıra hep aynıdır. Önce kesin bilgileri yerleştirirsin, sonra olumsuz bilgilerle kapanan kapıları işaretlersin, en son koşullu bilgileri işletirsin. Koşullu bilgi tek başına çoğu zaman bir şeyi yerine koymaz; kesin bilgiler alanı daralttıktan sonra iş görür. Birden çok olasılık kalırsa her birini ayrı dal olarak açar ve her dalı sonuna kadar götürürsün.

Hangi koşuldan başlayacağını seçerken en az seçenek bırakanı ara. Seçeneği en az olan bilgi, ötekilerin seçeneklerini de keser.