Paragrafta Çıkarım ve Yorum

43 ile 62 arasındaki okuma sorularının bir kısmı, cevabı parçada tek bir cümle olarak yazmaz. Metnin söylediklerinden bir adım ileri gitmeni ister. Bu adım küçüktür ve metne dayanır; ama yine de bir adımdır. Ana fikir ve detay sorularında (ING-05.01) cevabı parçada gösterebilirdin. Burada gösteremezsin, gerekçelendirebilirsin: "Parça şunu söylediği için bu sonuç çıkar."

Üç soru ailesi bu konuya girer: çıkarım, yazarın tutumu ve yazarın bir örneği ya da bilgiyi neden andığı. Soruların sayısı ve dağılımı sınavdan sınava değişebilir; ama kök kalıpları büyük ölçüde sabit kalır, bu yüzden kalıpları tanımak işin yarısıdır.

Çıkarım: metnin kesin olarak desteklediği en küçük adım

Çıkarım sorusunun kökü genellikle şu biçimlerden birinde gelir: "It can be inferred from the passage that ...", "It is implied in the passage that ...", "One can conclude from the passage that ...". Üçü de aynı işi ister: metnin yazılı bilgisinden mantıken çıkan sonucu seç.

Önemli olan "mantıken çıkan" ifadesidir. Doğru çıkarım, metnin kesin olarak desteklediği en küçük adımdır. Şu iki cümleye bak: "The museum doubled its opening hours in 2021. Visitor numbers rose from 40,000 to 90,000 in the same year." Buradan çıkabilecek makul bir sonuç, ziyaretçi artışının uzayan saatlerle bağlantılı olabileceğidir.

Çıkamayacak olanlar da var: "The museum became the most popular in the country" parçada hiç dayanağı olmayan, çok büyük bir sıçramadır.

Çıkarım sorusunda şıkları üç filtreden geçirirsin:

• Şık parçadaki bilgilerden mantıken çıkıyor mu, yoksa dünya bilgisiyle mi doğrulanıyor?
• Şık parçanın söylediğinin tersini ya da zıddını ima ediyor mu?
• Şıkkın kesinlik derecesi parçadakiyle uyumlu mu?

İlk filtre en çok eleme yapan filtredir. Şık dünyada doğru olabilir; yine de parça o sonuca götürmüyorsa yanlıştır. Soru "parçadan" çıkarım istiyor, senin genel kültüründen değil.

Bir örnek daha: parça "Only 12 percent of the town's households recycle, and the council has no plans to change the collection system." desin. "The council is not trying to raise recycling by changing the collection system" şıkkı bu iki bilginin birlikte ima ettiği makul sonuçtur; belediyenin sistemi değiştirmeyi planlamaması tam bunu söyler.

"Residents are unwilling to recycle" şıkkı ise cazip görünür ama parça halkın isteksizliğinden söz etmiyor; düşük oran başka nedenlerden de gelebilir. Bu şık nedeni sen eklemiş olursun.

Kendine şu soruyu sor: "Parçayı bilmeyen biri, yalnız bu iki cümleyi okuyarak bu sonuca varır mıydı?" Varırsa çıkarımdır. Varmak için kendi tahminini katması gerekiyorsa değildir.